عقاب ها(مقدمه)
سلسله متن های عقابها قرار است با نگاهی دقیق و تا حد امکان فارغ از هرگونه تعصب به مسائل پیرامون خود بالاخص مطالب کوهنویسان عزیز به بررسی بنشیند.می گویند یک جامعه برای پیشرفت به منتقد نیاز دارد و همه شما تقریبن با این ادعا موافق هستید.یک منتقد خوب از دید شما باید چه ویژگیهایی داشته باشد؟
از نگاه سد-م-مد آنچه که بیش از منتقد به چشم می آید نقد اوست.نقد باید خالی از ابهام و بدون اصطلاحات پیچیده(از دید مخاطبان خاص خودش) باشد.نقد باید منصفانه و به دور از مغالطه و به دور از تعصب باشد.یک نقد قرار نیست تمام عیب ها و حسن های یک پدیده را کامل توصیف کند،ولی باید سازگار و به دور از تناقض باشد.مثلن اگر جناب منتقد در یک پاراگراف از نقدش به استناد فلان قانون بر شخصی ایراد یا سوالی وارد دانست در پاراگرافی دیگر با نقیض این قانون به جنگ دیگر شخص نرود.همچنین منتقد باید از لحاظ ایدئولوژی و دستگاه استدلالی که انتخاب کرده برای مخاطب خود کاملن شناخته شده باشد.مثلن اگر در حال به چالش کشیدن یک برنامه اقتصادی است مخاطب باید بداند او با چه دیدگاه و مکتب اقتصادی ای به این برنامه نگاه کرده است.
نقد در واقع شبهه ای بر یک ادعاست.حتی نقدی که بر یک فیلم هنری نوشته می شود نیز شبهه ای بر یک ادعاست که در گذشته عنوان شده است.حتی نقد یک برنامه اقتصادی که دویست سال پیش در حال اجرا بوده است نیز شبهه ای بر یک ادعاست.خب اگر این را بپذیرید باید قبول کنیم که نقد خودش نیز بالذات یک ادعاست و البته هر ادعایی قابل شبهه افکنی است.پس نقد را هم میتوان نقد کرد.منتقدین را نیز میتوان نقد کرد.سد-م-مد با اینکه معتقد است :"منتقد خوبی بودن هرگز ربطی به نقدپذیری منتقد ندارد." ولی گمان میبریم که در بیشتر جوامع هدف اصلی نقد برطرف کردن نواقص می باشد.پس اگر فرض کنیم منتقد نیز در همین جهت تلاش میکند با نقدپذیر بودن خودش می تواند به خود و جامعه ای که در حال نقد کردن است لطف بزرگی بکند. اگر یک منتقد گوشی برای شنیدن داشته باشد و دائم نخواهد حرفهایش را به دلایل و روشهای مختلف به کرسی بنشاند و گزینه ای به نام "من هم ممکن است گاهی اشتباه کنم" در ذهنش و گاهی نیز در فعلش باشد به نقدهایش کمتر خدشه وارد است و در بستر زمان نقدهای موثرتری خواهد داشت. در کل سد-م-مد نقد پذیر بودن را شرط لازمی برای منتقد بودن نمیداند و همچنین سد-م-مد به خصوصیتهایی مانند دلسوز بودن منتقد یا حتی اینکه منتقد از نقد مورد نظر خودش بری باشد معتقد نیست.چه بسا مربی فوتبالی که در برنامه نود از تاکتیک دیگر مربی انتقاد کند و خودش نیز همان تاکتیک را به کار ببرد.با اینکه در تجربه دیده شده است که عالم بی عمل حرفش اثر ندارد،و این ضایعه ایست که در مملکت در هر گوشه و کناری می شود دید،با این وجود این دلیل نمی شود که اشتباه خود را نبینیم و نباید ضرب المثل "رطب خورده نباید منع رطب کند" را وسیله ای برای پنهان کردن اشتباهات خود رد پس شخصیت یا هویت منتقد خود کنیم.
هرچند قرار نیست یک منتقد با ملاطفت و به کاربردن الفاظ و لحن مورد استقبال خوانندگان سخن بگوید،اما اگر میخواهد نقدش در حاشیه و سایه ی نحوه بیان و الفاظش گم نشود باید سعی کند با بیانی ساده با الفاظی همه فهم اینکار را بکند.در ضمن با رعایت این اصول به خواننده خود این فرصت را نمی دهد که اصل حرف را عوض کرده و مغالطاتی را پایه گذاری کند.شاید هنور فرهنگ نقد شدن و نقد کردن آنگونه که باید و شاید در میان ما نهادینه نشده است و در راستای غربزدگی مان ناچار به این الفاظ نامانوس نیز تن داده ایم.در کل باور داریم در جامعه کنونی ما اگر هر شخص احساس کند که منتقد او دلسوز اوست و احترام به او را حفظ کرده است با نگاه جدی تری به نقد توجه خواهد کرد.
با تمام این اوصاف سد-م-مد گمان میبرد اگر بتوانیم نقدهای دقیق و به دور از مغالطه داشته باشیم یک گام رو به جلو حرکت کرده ایم.در همین راستا سلسله متن های عقاب ها قصد دارد با نگاهی تیزبینانه و به دور از کینه های شخصی خودآگاه یا ناخودآگاه خود،بعضی از متون کوهنویسان را به نقد بنشیند. خلا جدی در عرصه استدلال در متون بعضی از دوستان که بعضن اسم نقد بر آن گذاشته می شود، اشتباهات ساختاری در نحوه استدلال و بعضن مغالطات اساسی که در گاهی موارد مورد استقبال دیگران نیز واقع می شود ما را بر آن داشته که در حد امکان با عقابها نگاهی ژرف به اینگونه مطالب بپردازیم.با اینحال هرگز خود را مصون از خطا نمیدانیم و دست همه ی تیزبینان را به یاری میفشاریم. منتظر همکاری همه دوستان حقیقت جو و منطقی خود هستیم.با تشکر
ضمیمه :
اسم عقابها شاید شما را یاد وبلاگ کلاغها و فرامرز نصیری که بعضی ها او را یکه تاز نقدنویسان کوهنورد می دانند و بعضن او را "نود کوهنوردی" نامیده اند بیندازد.انتخاب اسم عقابها برای این سلسله متون زیاد هم بی ربط به اسم کلاغ ها نبود.وبلاگ کلاغ ها فارغ از شخصیت نویسنده و مدیرش، یکی از علایق ما و یکی از منابع مورد استفاده ماست و اتفاقن عقیده داریم اسمش مناسب محتوای مطابش نیز هست،بسیاری از خبرهای مربوط به کوه را ما از روی وبلاگ کلاغ ها میبینیم.ما به وجه تسمیه بسیار علاقه داریم و برای همین نیز اسم عقابها را با نیم نگاهی به کلاغها و راهی که در پیش گرفته است انتخاب کردیم.دوست داریم در سلسله پست های عقابها همچون عقابها کم خطا و دقیق،تیز بین،بلند پرواز و مقتدر باشیم.